Triệu chứng khiến mọi người tìm đến chủ đề này gần như luôn giống nhau: công ty đã có phần website tiếng Nhật, phần đó đã được lập chỉ mục, vậy mà người tìm kiếm tại Nhật Bản vẫn liên tục vào trang tiếng Anh. Thậm chí đôi khi trang tiếng Anh còn xếp hạng cao hơn trang tiếng Nhật cho một truy vấn bằng tiếng Nhật.

Hreflang thường là một phần của câu chuyện đó. Không phải lúc nào nó cũng là toàn bộ câu chuyện — một trang tiếng Nhật không ai tìm kiếm thì dù được chú thích thế nào cũng không xếp hạng — nhưng đây là phần bạn có thể sửa một cách chắc chắn, và đáng sửa trước khi đi đến bất kỳ kết luận nào khác.

Hreflang thực sự làm gì

Hreflang không giúp một trang lên hạng. Nó cho Google biết rằng một số URL là các phiên bản ngôn ngữ hoặc khu vực thay thế của cùng một nội dung, để khi một trong số đó đủ điều kiện xuất hiện trong kết quả, Google có thể thay bằng phiên bản phù hợp với ngôn ngữ và vị trí của người dùng.

Từ định nghĩa đó suy ra hai hệ quả, và phần lớn lỗi hreflang bắt nguồn từ việc bỏ sót một trong hai.

Thứ nhất, đây là cơ chế hoán đổi, không phải cơ chế tăng hạng. Nếu trang tiếng Nhật của bạn không tự có khả năng hiển thị và trang tiếng Anh cũng vậy, thì hreflang đúng cũng không thay đổi được gì.

Thứ hai, nó vận hành trên các cụm URL, không phải trên cả website. Mỗi trang có cụm riêng của nó. /services/technical-seo/ và /ja/services/technical-seo/ tạo thành một cụm; hai trang chủ tạo thành một cụm khác. Một khối chú thích dùng chung cho toàn website, trỏ đến trang chủ của từng ngôn ngữ và lặp lại trên mọi trang, là một trong những cách phổ biến nhất để có hreflang mà chẳng nhận được lợi ích gì.

ja hay ja-JP?

Mã ngôn ngữ là ja. Không phải jp. jp là mã quốc gia — nó xuất hiện trong .co.jp và trong ja-JP — và tự thân nó không phải là giá trị ngôn ngữ hợp lệ. hreflang="jp" không hợp lệ và bị bỏ qua hoàn toàn. Đây là lỗi hreflang phổ biến nhất mà chúng tôi gặp ở các phần website tiếng Nhật, và vì chú thích không hợp lệ bị bỏ qua mà không có bất kỳ cảnh báo nào, nó có thể nằm đó suốt nhiều năm.

Giữa ja và ja-JP, câu trả lời thẳng thắn là ja phù hợp với hầu hết các website.

  • ja nghĩa là “trang này dành cho người nói tiếng Nhật”, ở bất kỳ đâu trên thế giới.
  • ja-JP nghĩa là “trang này dành cho người nói tiếng Nhật tại Nhật Bản”, và loại trừ những người nói tiếng Nhật đang truy cập từ nơi khác.

Chỉ dùng mã khu vực khi bạn thực sự có nhiều hơn một phiên bản tiếng Nhật được phân biệt theo quốc gia — chẳng hạn một trang ja-JP với bảng giá tại Nhật và một trang ja-SG cho pháp nhân tại Singapore. Nếu bạn chỉ có đúng một trang tiếng Nhật, ja bao phủ tất cả những ai nên thấy nó, kể cả người nói tiếng Nhật đang đi công tác hoặc sinh sống ở nước ngoài. Thu hẹp thành ja-JP mà không có lý do chỉ đơn giản là loại bỏ bớt một nhóm người xem.

Nếu bạn dùng mã khu vực, đó phải là mã quốc gia ISO 3166-1 alpha-2, và cách viết hoa theo quy ước là ja-JP (giá trị này không phân biệt chữ hoa chữ thường, nhưng sự nhất quán giúp việc kiểm tra dễ dàng hơn).

Tính tương hỗ: quy tắc khiến hầu hết thiết lập thất bại

Mỗi URL trong một cụm phải liệt kê mọi URL trong cụm đó, bao gồm chính nó. Nếu trang A khai báo trang B là phiên bản tiếng Nhật thay thế nhưng trang B không khai báo ngược lại trang A, Google có thể bỏ qua toàn bộ chú thích.

Việc tự tham chiếu thực sự là bắt buộc, và cũng thực sự thường bị thiếu. Trang tiếng Nhật phải có một dòng hreflang="ja" trỏ đến chính nó, chứ không chỉ có dòng trỏ đến trang tiếng Anh.

Với một website có bản gốc tiếng Anh và một phiên bản tiếng Nhật, khối mã giống hệt nhau xuất hiện trên cả hai trang:

<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://example.com/services/pricing/" />
<link rel="alternate" hreflang="ja" href="https://example.com/ja/services/pricing/" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://example.com/services/pricing/" />

Cách đáng tin cậy nhất để đảm bảo tính tương hỗ là ngừng duy trì nó thủ công. Hãy tạo cụm từ một nguồn dữ liệu chuẩn duy nhất — một danh mục trang biết mỗi trang tồn tại ở những ngôn ngữ nào — để ngay từ cách xây dựng, mọi trang trong cụm đều xuất ra cùng một danh sách. Hreflang duy trì thủ công sẽ xuống cấp ngay lần đầu có người thêm một trang mới.

x-default

x-default đánh dấu trang sẽ hiển thị khi không có phiên bản nào khác phù hợp với người dùng. Nó không bắt buộc, và thường bị hiểu sai.

Hãy trỏ nó đến trang nào là phương án dự phòng hợp lý cho “người mà chúng ta không có lựa chọn phù hợp hơn”. Đó thường là phiên bản tiếng Anh toàn cầu, hoặc một trang chọn ngôn ngữ thực sự nếu bạn có. Đừng trỏ x-default đến trang tiếng Nhật — nó sẽ được hiển thị cho những người dùng mà bạn không nhắm tới.

x-default cũng tham gia vào tính tương hỗ: cùng một chú thích phải có mặt trên mọi trang trong cụm, kể cả trang mà nó trỏ đến.

Một điểm tinh tế đáng biết: x-default chỉ phát huy tác dụng khi có nhiều hơn một phiên bản để lựa chọn. Trên một trang chỉ tồn tại ở một ngôn ngữ, toàn bộ khối chú thích chỉ là nhiễu.

Đặt nó ở đâu

Có ba phương thức triển khai, đều có giá trị như nhau đối với Google:

  • Phần tử <link> trong <head> — đơn giản nhất, và là lựa chọn mặc định đúng cho hầu hết website. Chúng phải nằm trong <head> của HTML gốc, không được chèn bằng JavaScript vào <body>.
  • HTTP header Link — lựa chọn duy nhất cho các tệp không phải HTML như PDF.
  • Chú thích trong XML sitemap — thường là lựa chọn dễ duy trì nhất cho website lớn, vì toàn bộ sơ đồ cụm nằm trong một tệp được tạo tự động thay vì phân tán trên hàng nghìn template.

Hãy chọn một. Hai phương thức mâu thuẫn nhau còn tệ hơn chỉ dùng một trong hai, và đây là tình huống phổ biến đến bất ngờ khi một plugin và một template viết tay cùng hoạt động.

Canonical và hreflang phải thống nhất

Đây là chỗ nhiều thiết lập vốn đúng ở mọi khâu khác lại bị hỏng.

Mọi phiên bản ngôn ngữ phải tự canonical. Trang tiếng Nhật canonical về chính nó. Nếu trang tiếng Nhật mang <link rel="canonical"> trỏ đến URL tiếng Anh — điều xảy ra thường xuyên hơn bạn nghĩ, thường là tàn dư từ nỗi lo về nội dung trùng lặp — bạn đã nói với Google rằng trang tiếng Nhật hoàn toàn không nên được lập chỉ mục, và chú thích hreflang trỏ đến nó trở nên vô nghĩa.

Các quy tắc liên quan xuất phát từ cùng nguyên tắc đó:

  • hreflang phải trỏ đến URL canonical, có thể lập chỉ mục — không phải một chuyển hướng, không phải một biến thể có tham số, không phải một trang noindex.
  • Dùng URL tuyệt đối, có giao thức. URL hreflang tương đối không được hỗ trợ.
  • Khớp chính xác quy ước về dấu gạch chéo cuối, www và https. https://example.com/ja/pricing và https://example.com/ja/pricing/ là hai URL khác nhau, và sự không khớp sẽ phá vỡ tính tương hỗ dù trình duyệt vẫn đưa người dùng đến cùng một nơi.

Thư mục con, tên miền phụ hay .co.jp

Hreflang hoạt động giống hệt nhau trên cả ba. example.com/ja/, ja.example.com và example.co.jp đều có thể được chú thích là phiên bản thay thế của nhau, và Google xử lý tốt các cụm hreflang liên tên miền.

Vì vậy, quyết định về cấu trúc URL không phải là quyết định về hreflang — đó là quyết định về uy tín, vận hành và độ tin cậy, mà chúng tôi phân tích riêng trong Có cần tên miền .co.jp để xếp hạng tại Nhật Bản?. Điểm duy nhất liên quan đến hreflang: một cụm liên tên miền khó giữ tính tương hỗ hơn, bởi hai phía thường do các đội khác nhau duy trì với chu kỳ phát hành khác nhau. Đó là rủi ro vận hành, không phải rủi ro xếp hạng, nhưng là rủi ro có thật.

Những lỗi nên kiểm tra trước tiên

Xếp gần đúng theo thứ tự chúng tôi thường phát hiện:

  1. hreflang="jp" thay vì hreflang="ja".
  2. Thiếu chú thích tự tham chiếu ở một hoặc cả hai phía.
  3. Cụm không tương hỗ — thường do phần tiếng Nhật được xây dựng sau, bởi một đội khác, từ một template khác.
  4. Chú thích dùng chung toàn website trỏ mọi trang đến hai trang chủ.
  5. URL đích của hreflang bị chuyển hướng, trả về 404, hoặc mang noindex.
  6. Trang tiếng Nhật canonical về trang tiếng Anh.
  7. Không khớp giao thức, www hoặc dấu gạch chéo cuối giữa chú thích và URL thực.
  8. Chú thích được chèn bằng JavaScript phía client.
  9. Chuyển hướng tự động theo IP khiến Googlebot — vốn thu thập dữ liệu chủ yếu từ địa chỉ IP tại Mỹ — hoàn toàn không tiếp cận được các trang tiếng Nhật.

Lỗi cuối cùng cần được nhấn mạnh vì nó vô hiệu hóa mọi thứ khác. Nếu khách truy cập từ IP Nhật Bản bị buộc chuyển hướng đến /ja/ và tất cả những người khác bị buộc chuyển hướng ra khỏi đó, các chú thích của bạn đang mô tả một website mà Google không thể thu thập dữ liệu. Hãy gợi ý chuyển ngôn ngữ bằng một banner người dùng có thể đóng lại; đừng áp đặt.

Cách kiểm tra

Google đã ngừng báo cáo Nhắm mục tiêu quốc tế chuyên biệt trong Search Console, nên không còn công cụ kiểm tra hreflang chính thức nào để dựa vào. Việc kiểm tra giờ là trách nhiệm của bạn, và nó không khó:

  • Thu thập dữ liệu cả hai phần ngôn ngữ bằng một crawler có trích xuất hreflang, và kiểm tra tính tương hỗ trên toàn bộ tập trang thay vì kiểm tra ngẫu nhiên một trang. Lỗi tương hỗ mang tính hệ thống; nếu một trang mắc lỗi, nhiều khả năng hàng trăm trang khác cũng vậy.
  • Xác minh mọi URL đích đều trả về 200, tự canonical và có thể lập chỉ mục.
  • Kiểm tra HTML gốc, không phải DOM đã render trong công cụ kiểm tra của trình duyệt — hai thứ này có thể khác nhau.
  • Dùng công cụ Kiểm tra URL trên một trang tiếng Nhật tiêu biểu để xác nhận Google nhận đúng canonical mà bạn mong muốn.
  • Theo dõi báo cáo Hiệu suất của Search Console được lọc theo Nhật Bản, và xem URL nào nhận lượt hiển thị cho các truy vấn tiếng Nhật. Nếu vài tuần sau khi sửa mà vẫn là URL tiếng Anh, thì hoặc Google không áp dụng chú thích, hoặc trang tiếng Nhật không phải là kết quả đáng tin cậy cho truy vấn đó.

Sự phân biệt cuối cùng đó là điều cần ghi nhớ. Hreflang quyết định trang nào trong số các trang của bạn được hiển thị. Nó không quyết định liệu có trang nào trong số đó xứng đáng được hiển thị hay không. Nếu trang tiếng Nhật là bản dịch trực tiếp của một trang tiếng Anh, được xây dựng quanh nhu cầu tìm kiếm của người dùng tiếng Anh, thì chú thích chính xác sẽ chỉ đưa lên một trang không ai tìm kiếm — đó chính là lập luận được trình bày chi tiết trong Vì sao dịch website không phải là SEO tiếng Nhật.

Hãy sửa lớp kỹ thuật trước, vì nó có thể xác định rõ và một khi đã sửa sẽ giữ nguyên. Sau đó hãy bắt tay vào nửa khó hơn.

Nếu bạn muốn thiết lập của mình được kiểm tra kỹ lưỡng, đó là một phần trong công việc International SEO cho Nhật Bản và SEO kỹ thuật của chúng tôi — hãy gửi cho chúng tôi các URL và chúng tôi sẽ cho bạn biết những gì phát hiện được.